|
Piotr Welikij
Nowgorod
Admirał Popow
Czesma
Georgij Pobiedonosec
Imperatorka Ekaterina II
Sinop
Rostislaw
Imperator Alexander II
Imperator Nikolaj I
Gangut
Nawarin
Sisoj Welikij
Admirał Uszakow
Admirał Senjawin
Admirał Apraksin
Połtawa
Pietropawłowsk
Sewastopol
Dwienadstu Apostołow
Pereswet
Oslabia
Pobieda
Kniaz Potomkin Tawriczeski
Retwizan
Cesarewicz
Borodino
Sława
Orieł
Kniaź Suworow
Imperator Alexander III
Ewstafi
Ioann Zlatoust
Andrej
Perwozwanni
Imperator Paweł I
Gangut
Pietropawłowsk
Połtawa
Sewastopol
Imperitricia Maria
Imperator Alexander III
Ekaterina II
Imperator Nikołaj I
Izmaił
Kinburn
Borodino
Nawarin
|
|
Często w
minionych
okresach historii twierdzono, że Rosja to państwo lądowe nie mające
tradycji morskich, trudno się z tym zgodzić. Przeglądając karty
rosyjskiej historii widzimy wielkie dokonania marynarzy rosyjskich jak
też czasy, w których nie dbano o flotę. Car Piotr I
rozumiejąc
znaczenie dostępu do morza poza wzmocnieniem floty na Bałtyku ruszył na
południe w stronę Azowa, zdobywając twierdzę turecką wyprowadził swe
okręty na Morze Azowskie i dalej na Morze Czarne.
W roku 1770 podczas następnej wojny z Turcją, Rosja dysponowała już na
Morzu Czarnym 9 okrętami liniowymi, 3 fregatami i tymi siłami uderzyła
na flotę turecką. Po bitwie w cieśninie Chios z 16 tureckimi okrętami
liniowymi i 6 fregatami w dniu 26 czerwca 1770 roku okręty tureckie
zostały zgładzone w bitwie pod Czesmą. Uległy zaatakowane przez 7
okrętów rosyjskich, po ataku 4 branderów okręty
tureckie
spłonęły, tylko jeden z okrętów liniowych wpadł w ręce
Rosjan.
Następna okazja do chwały przydarzyła się 11 listopada 1853 roku pod
Synopą, w bitwie tej okręty rosyjskie pod dowództwem
admirała
Nachimowa zatopiły 15 tureckich okrętów i rozbiły baterie
nadbrzeżne.
Ale nie zawsze tak dobrze były dowodzone okręty rosyjskie, często
niezbyt trafne decyzje powodowały zagładę całej floty. Tak się stało
podczas wojen krymskich w latach 1854-1855, kiedy to Francja i Anglia
postanowiły zmniejszyć rosnącą potęgę Rosji. By zablokować wejście do
Sewastopolu Rosjanie zatopili swoje okręty i tak ułatwili działanie
przeciwnikom. Łączne utracono 5 okrętów liniowych i 2
fregaty.
Mimo utraty jednostek pływających 14 bateriom artylerii nadbrzeżnej w
dniu 16 września 1854 roku udało się podpalić 2 okręty linowe
Anglików i uszkodzić 2 francuskie.
20 lat później Rosjanie w roku 1877 ponownie starli się z
Turcją, pozbawieni ciężkich okrętów wprowadzili do akcji
okręty
pomysłu Stiepana Makarowa, kutry minowo-torpedowe. Mając przeciwko
sobie 8 pancernych fregat, 5 korwet, 2 monitory i 18 nieopancerzonych
działając z 4 okrętów baz kutrów minowych
skutecznie
powstrzymywał działalność tureckiej floty. 29 maja 1877 roku 4 kutry
minowe spuszczone ze swej bazy „Wielikij Kniaź
Konstantin”
skutecznie zaatakowały fregatę pancerną „Idżali” w
bazie
Sulin. Uszkadzając ją.
8 czerwca 1877 roku w ataku na linie komunikacyjne Turków
kutry
topią 3 parowce i 1 bryg.
12 sierpnia 1877 roku została ciężko uszkodzona przez kutry fregata
pancerna „Assai-Szefkiet”. W ataku na redzie
Suchumi brały
udział kutry „Sinop”, „Nawarin”
i
„Miner”.
Jeden z nich oraz kuter „Czesma” wzięły udział w
jednym z
pierwszych ataków torpedowych atakując 15 grudnia 1877 roku
na
redzie Batumi fregatę pancerną „Mahmudie”.
Wystrzelono dwie
torpedy, „Sinop” z wyrzutni zamontowanej na
pokładzie a
„Czesma” z wyrzutni pod kadłubem, atak ten nie był
skuteczny. Jedna z torped samobieżnych trafiła w łańcuch kotwiczny
fregaty.
Dzień 14 stycznia 1878 roku zaznaczył się w historii świata pierwszym
skutecznym atakiem torpedowym, zatopiony został turecki okręt dozorowy
„Intiban”.
Na początku XX wieku na Dalekim Wschodzie wybuchła wojna z Japonią. W
1904 roku stacjonująca w Port Artur flota rosyjska składająca się z 7
pancerników, 1 krążownika pancernego i 4
krążowników
została zaatakowana 8 lutego 1904 roku przez japońskie torpedowce.
Zostały uszkodzone pancerniki „Cesarewicz” i
„Retwizan”, oraz krążownik
„Pałłada”.
Następnego dnia w porcie Czemulpo przy biernej postawie
okrętów
innych państw zostały zatopione krążownik „Wariag”
i
kanonierka „Korojec” przez 4 japońskie krążowniki.
12 kwietnia 1904 roku po sygnale o zbliżaniu się do Port Artur
japońskiej floty admirał Makarow wychodzi w morze. Do walki jednak nie
dochodzi, w drodze powrotnej pancernik
„Pietropawłowsk”
wchodzi na miny i tonie z dowódcą floty na pokładzie.
W odpowiedzi rosyjski stawiacz min „Amur” stawia
miny w
miejscu gdzie zazwyczaj manewrują okręty japońskie. Wkrótce
wchodzi na nie zespół japońskich pancerników,
toną dwa z
nich „Hatsuse” i „Yashima”, w
zamieszaniu
zderzają się dwa krążowniki, z których jeden tonie.
Gdy okręty stojące w Port Artur dostały się pod ogień artylerii
japońskiej wojsk atakujących od lądu, postanowiono przerwać japońską
blokadę i wyprowadzić okręty do Władywostoku. W taki sposób
doszło 10 sierpnia do bitwy na Morzu Żółtym. Sama bitwa nie
dała
rozstrzygnięcia, ale Rosjanom nie udało się przerwać blokadę i
powrócili do Port Artur gdzie nie widząc możliwości działań
na
morzu rozpoczęli rozbrajanie swych okrętów. Większość z nich
uległa zatopieniu przez artylerię i po wojnie podniesione zostały
wcielone do floty japońskiej. Część z nich gdy Rosja stała się
sojusznikiem Japonii w I wojnie światowej została zwrócona
dawnym właścicielom.
Bezpośrednio po bitwie do neutralnych portów udało się uciec
pancernikowi „Cesarewicz” i dwom krążownikom
„Diana” i „Askold”.
Jeszcze jedna eskadra rosyjska doznała pogromu w 1905 roku. W bitwie
Cuszimskiej rozgromiona została eskadra płynąca z Bałtyku na pomoc
obrońcą Port Artur. W bitwie Cuszimskiej Rosja straciła 6
pancerników zatopionych i 2 które poddały się
Japończykom, były to „Oreł” i pancernik
„Imperator
Nikołaj I”. „Oreł” został wyremontowany i
wcielony do
floty japońskiej pod nazwą "Iwami". Zatopieniu uległ okręt flagowy
admirała Rożestwieńskiego pancernik „Knjaz
Suworow”, wraz z
nim zatonęły pancerniki „Borodino” tego samego
typu,
starsze „Oslabja” i „Nawarin”
oraz
„Imperator Aleksandr III” i „Sisoj
Wielkij”.
Po tej wojnie nastąpił okres odbudowy floty, ilościowy i jakościowy.. W
1909 roku zdecydowano o budowie 4 nowych pancerników typu
„Gangut” o nazwach „Gangut”,
„Pietropawłowsk”, „Połtawa” i
„Sewastopol” oraz w 1912 roku o budowie 4
krążowników liniowych typu „Borodino”.
Okręty typu
„Gangut” weszły do służby na początku 1915 roku. W
tym
samym okresie na morzu Czarnym budowano pancernik typu
„Imperatorka Maria” i nie ukończony
„Imperator
Nikołaj I”, miał posiadać 8 dział 406 mm,
ale
ostatecznie zdecydowano się na 12 dział 305 mm.
Marynarka
rosyjska główne walki toczyła na morzu Bałtyckim, gdzie
ścierały
się siły lekkie. Do jedynej potyczki pancerników doszło w
obronie Wysp Moonsudzkich i Cieśniny Iberyjskiej. Brały w niej udział
stare pancerniki „Sława” i
„Grażdanin” eks
„Cesarewicz”. Uszkodzeń doznała Sława i ze względu
na
zwiększone zanurzenie zdecydowano zatopić ją w Moonsundzie zagradzając
drogę okrętom niemieckim do Zatoki Finskiej. W wyniku zawieruchy
rewolucyjnej większość okrętów przepadła ze względu na stan
techniczny lub uległa samozatopieniu.
Na Morzu Czarnym flota rosyjska miała znaczną przewagę, Turcja
przeciwniczka Rosji została wzmocniona niemieckimi okrętami,
krążownikiem „Goeben” przemianowanym na
„Sułtan Selim
Yavuz” i krążownikiem „Breslau”. Już 18
listopada
1914 roku doszło do pierwszego starcia tych okrętów z
pancernikami rosyjskimi, bez widocznych efektów. W roku 1916
rosyjskie okręty były zajęte miniwani9em i blokowaniem wybrzeży Turcji
i Bułgarii. 20 października 1916 roku w porcie Sewastopol wyleciał w
powietrze i zatonął pancernik Impieratrica Marija . Po wybuch rewolucji
część rosyjskiej floty przejmują Ukraina i Niemcy by po wkroczeniu
Brytyjczyków i Francuzów do Sewastopola przekazać
im te
okręty. Pozostałe okręty bolszewicy topią by nie wpadły w
nieprzyjacielskie ręce. Z ocalałych jednostek sojusznicy tworzą w 1919
roku Eskadrę Wrangla by po opanowaniu Krymu przez
bolszewików
wyprowadzić okręty do Konstantynopola a następnie do Bizerty gdzie w
latach 30 zostały pocięte na złom.
|