Oliebeurzen en de Dollar Zeepbel
 
 

Oliebeurzen en de Dollar Zeepbel

Over de Naderende Dood van de Oliedollar


    Januari 2008

 

INTRODUCTIE
In dit artikel wil ik verder gaan met het verkennen van de mogelijke dubieuze achtergronden van het gebruik van de Amerikaanse dollar in de wereld. Nadat ik me in Federale Bank van Amerika: een beetje corrupt? beziggehouden heb met de zeer twijfelachtige rol van de Federale Reserve Bank in de V.S. wil ik mezelf wat bijpraten over de ontwikkelingen in relatie met de oliedollar. Staat deze echt op het punt van afsterven, of duurt het nog wat langer?

IMPORTEREN MET 'NEPGELD'?
Ik dik het wellicht wat aan, maar het lijkt wel aan te geven hoe Amerika neigt om te gaan met haar eigen valuta. In een artikel van Rudo de Ruijter getiteld, 'Kosten, Misbruik en Gevaren van de Dollar' wordt gesuggereerd dat Amerika volop in het buitenland koopt met haar eigen dollar. Voornamelijk dankzij de gewoonte om olie in dollars te betalen is er op de internationale markten een enorme vraag naar dollars gekomen. Omdat er simpelweg niet genoeg dollars waren zouden de Amerikanen als een gek aan het drukken (en dan vooral digitaal drukken) zijn geslagen om genoeg Amerikaans valuta in het buitenland te hebben.

R. de Ruijter stelt:

"Er is maar één manier om die mooie nieuwe bankbiljetten naar het buitenland te krijgen: de VS gaat er inkopen mee doen. En omdat die hoeveelheid dollars permanent in het buitenland blijft, levert de VS daar niets voor terug. Die inkopen zijn dus gratis!"
'Kosten, Misbruik en Gevaren van de Dollar'

Zolang dat allemaal in het buitenland blijft lijkt er ook niet zozeer een probleem. Het Amerikaanse handelstekort (in september 2007 nog 56,5 miljard dollar) is dan eigenlijk ook niet zo'n probleem, aangezien er makkelijk meer dollars kunnen worden gemaakt. Mocht de dollar veel minder waard worden dan neemt de 'echte' waarde van de schuld in diezelfde dollars ook af. Dat is dan ook weer mooi meegenomen. Problemen zouden pas echt ontstaan als al die buitenlanders met hun dollars naar Amerika zouden trekken om daar de boel leeg te kopen, en dat zou pas interessant worden als er verder niet meer zoveel gedaan zou kunnen worden met die dollar, buiten de Verenigde Staten dan.

OLIE IN DOLLARS EN DE OLIEBEURZEN
Er is de Verenigde Staten dan ook veel aan gelegen om ervoor te zorgen dat ze zelf nagenoeg 'gratis' kunnen winkelen in het buitenland met hun zelfgedrukte geld en dat dat geld ook vooral BUITEN de Verenigde Staten blijft. De angst slaat dan ook pas echt toe als zou blijken dat er minder behoefte zou zijn aan al dat Amerikaanse geld. Zolang veel mensen in onze wereld nog behoefte hebben aan olie en die dan vooral betalen in Amerikaanse dollars zou het Amerikaanse spel nog kunnen blijven voortduren, maar het begint er op te lijken dat niet iedereen meer even graag meespeelt met dit Amerikaanse machtsspel.

We weten wat er met Saddam Hoessein is gebeurd toen hij in 2000 besloot zijn olie niet langer in dollars te verkopen, maar in euro's. Volgens sommigen was vooral dit de reden om Hoessein de mond te snoeren. Waar of niet waar, inmiddels wordt de Iraakse olie weer gewoon - zoals het volgens de Amerikanen hoort - in Amerikaans geld verhandeld (zie bijvoorbeeld Think and Ask: the Dollar en zover ik het momenteel begrijp op hoofdzakelijk twee beurzen: de NYMEX en de ICE.

NYMEX en ICE
De grootste oliebeurs ter wereld bevindt zich in New York: the New York Mercantile Exchange, waar je mooie tabelletjes kunt vinden over onder andere de olie-, gas- en goudprijzen. Naast deze beurs is er in Europa ook een beurs waar in dollars wordt gehandeld en wel in Londen: de ICE wat staat voor Intercontinental Exchange en is in 2001 gekocht door een samenwerkingsverband van oliemaatschappijen en zakenbanken (zie ICE koopt oliebeurs in Londen) waaronder Shell, TotalFinaElf, BP Amoco, Morgan Stanley, Goldman Sachs en de Deutsche Bank.

IRAN
Er zijn echter kapers op de kust voor de Amerikaanse oliedollar (ook wel petrodollar genoemd). In Iran wordt al sinds begin 2006 gespeeld met het idee om een nieuwe oliebeurs op te zetten buiten de anglo-amerikaanse wereld om, en wel op het Iraanse eiland Kish. Deze oliebeurs zou I.O.B. (Iraanse Olie Beurs) gaan heten en vooral los willen komen van de verplichting om in Amerikaanse dollars te moeten handelen.

De Iraanse president Ahmadinejad sprak tijdens een OPEC-vergadering in november 2007 de volgende woorden:

"They get our oil and give us a worthless piece of paper...All participating leaders showed an interest in changing their hard currency reserves to a credible hard currency...Some said producing countries should designate a single hard currency aside from the U.S. dollar ... to form the basis of our oil trade."
OPEC interested in non-dollar currency

Landen als China en India staan niet onsympathiek ten opzichte van Iran. Zo hebben ze langdurende contracten afgesloten met Iran voor gaslevering en ook werken ze samen aan de ontwikkeling van een olieveld Yadaravan in Iran (zie Iraanse olie machtiger wapen dan kernbom, Iran close to deal with Sinopec on Yadaravan field). Ook al lijkt de Iraanse oliebeurs nog steeds geen feit wel werd er door de Iraanse olieminister in december 2007 gezegd dat nagenoeg alle Iraanse olie wordt verkocht in niet-amerikaanse valuta (zie Iran stops selling oil in U.S. dollars -report). Hoe ze hun olie dan verkopen als het niet via de ICE of NYMEX gebeurt, is me niet duidelijk geworden.

RUSLAND
Ook Rusland lijkt een beetje genoeg te krijgen van die dollar. In mei 2006 opperde Putin al het idee dat Rusland hun eigen olie in hun eigen land en met hun eigen valuta zouden moeten kunnen verhandelen:

"The ruble must become a more widespread means of international transactions. To this end, we need to open a stock exchange in Russia to trade in oil, gas, and other goods to be paid for in rubles," he said.

"Our goods are traded on global markets. Why are not they traded in Russia?" Putin said.
Wrap 3: Putin pushes for convertible ruble, innovation economy

Per juni 2006 is er dan ook een Russische beurs waar olie verhandeld wordt (zie RTS bourse to start trading oil, oil products, gold on June 8). Of dat ook al echt in roebels gebeurt is ook wat schimmig gebleven. Het lijkt wel alsof er een waas van onduidelijkheid hangt over alles wat met olie en niet met dollars te maken heeft.

Wat in december 2007 wel duidelijk is geworden, is dat een drietal Russische oliemaatschappijen overwegen om niet langer hun gas en olie in dollars te verhandelen, maar in roebels. Het gaat hierbij om het alom bekende Gazprom, en de bedrijveen Rosneft en LUKoil.

CONCLUSIE
Het lijkt slechts een kwestie van tijd vooraleer steeds meer mensen gaan inzien dat het internationaal gebruik van Amerikaanse oliedollar vooral gunstig is voor de Verenigde Staten zelf. De ongebreidelde dollaraanmaak kan niet blijven voortduren en moet op een bepaald moment instorten. Zodra de V.S. ook niet langer met bommen en granaten de hegemonie van de dollar als wereldmunt in stand kan houden zit er niets anders op dan zich terugtrekken als grootmacht en een periode van bescheidenheid in te treden.

Irak en Afghanistan waren nog mogelijk, maar het wordt lastiger om landen als Iran, Venezuela en Rusland aan te vallen met een antiterreursmoes. Zelfs een eventueel nieuw agressie-hoofdstuk in Iran stuit op veel meer weerstand van ze waarschijnlijk hadden gehoopt. Het is de vraag hoe lang de olie nog in dollars wordt betaald nu er allerlei nieuwe beurzen het levenslicht hebben gezien of gaan zien. In een interessant artikel Poor Dollar Performance Makes Others Look Good wordt wat gespeeld met de relativiteit van de waarde van olie, goud, de dollar, graan, de euro. Zo wordt gesteld dat de waarde van de Amerikaanse huizen in dollars veel is gestegen, maar in goud juist goedkoper is geworden. Het gemiddelde salaris is de afgelopen vijf jaar wat gestegen, maar in termen van goud en olie zou het salaris gehalveerd zijn.

De vraag is verder of het wel zo verstandig is om de dollar opzij te schuiven voor de euro als betrouwbare valuta voor de oliemarkt. Als er zoveel eurogeld nodig is, dan moet er ook meer gemaakt worden en op basis waarvan wordt dat geld gemaakt? Waarschijnlijk met dezelfde basis als de Amerikaanse dollar sinds de ontkoppeling met goud in 1973, namelijk een grote hoeveelheid blind vertrouwen onder het volk en de hoop dat de euro's buiten Europa blijven. Ook is het van groot belang dat het volk blijft geloven dat het een natuurwet is dat hun geld ieder jaar minder waard wordt. Maatschappelijke inflatietwijfel zou dan ook zeer ongewenst zijn.

Waterput.

Naar boven