Waterput: Turkije en Brazilië bereiken meer met Iran dan EU en VS
 

Turkije en Brazilië bereiken meer met Iran dan EU en VS

Achtergronden over Nucleaire Deal


    mei 2010 - juli 2010 door Waterput

INTRODUCTIE
Op 16 mei 2010 is er een bijzonder verdrag getekend tussen Iran, Turkije en Brazilië. Toen ik zag dat noch de Europese Unie, noch de Verenigde Staten er enige rol in hebben gespeeld kon ik een nieuwsgierige glimlach niet onderdrukken: wat zit hier achter en is dit geen diplomatieke klap in het gezicht van de VS en Israël?

Om meer achtergronden te krijgen gebruik ik een Amerikaans artikel van Jim Lobe (bron 2). Mijn persoonlijke interesse komt voort uit een gevoel van onrechtvaardigheid ten opzichte van een land als Iran. Al in 2006 en 2007 heb ik geschreven over de demonisering van het land door de westerse media (zie links bovenin pagina) en de dubbele standaarden die gebruikt worden in de beoordeling van nucleaire programma's van bijvoorbeeld een land als Israël en Iran.

Iran is lid van het internationaal atoomagentschap, IsraŽl niet. Iran heeft daarentegen geen atoomwapens en IsraŽl wel. Alleen dat gegeven al ontneemt IsraŽl het recht om te spreken over nucleaire programma's van andere landen: laat ze eerst zelf maar eens lid worden voordat ze een grote mond opzetten. Hun reactie was dan ook voorspelbaar: "Iran heeft BraziliŽ en Turkije gemanipuleerd" (bron 3)

INVLOED OP SANCTIES VAN DE VEILIGHEIDSRAAD
Uit het artikel van Lobe blijkt dat dit verdrag voor de VS en de EU op een wat ongunstig tijdstip valt. Zo staat er in de Verenigde Staten een nieuwe verzamelwet op het programma die alle wetten samenvat die er door het Amerikaanse Congres zijn gemaakt met betrekking tot het verbieden van handel met Iran door andere landen. Zo'n wet kun je moeilijk verdedigen als Iran meewerkt met internationale nucleaire initiatieven. In het artikel Pijpleidingen in Turkmenistan en Afghanistan haalde ik al zo'n verdrag aan uit 1996 waarin de VS andere landen het verbood om olie of gas uit te wisselen met Iran.

Hiervoor had Turkije al samen met Turkmenistan een verdrag gesloten met Iran om een pijpleiding door het land te mogen bouwen. Het is ook wel interessant dat opnieuw Turkije hier een grote rol speelt. Brazilië wordt in het artikel van Lobe ook omschreven als een groeiende speler op het wereldtoneel. Bovendien zijn zowel Turkije als Brazilië momenteel lid van de Veiligheidsraad. Er zou deze maand - vooral geleid door de VS - voor de vierde keer worden ingezet op sancties tegen Iran vanuit de Verenigde Naties. Het zou zo maar eens kunnen dat China of Rusland geneigd zouden zijn om hun veto te gebruiken als blijkt dat steeds machtiger wordende landen als Turkije en Brazilië tegen zijn op redelijke gronden. Brazilië wordt steeds vaker genoemd als mogelijke permanente vertegenwoordiger van Latijns-Amerika in de Veiligheidsraad.

VEILIGHEIDSRAAD STEUNT TOCH NIEUWE SANCTIES TEGEN IRAN
(update 9 juni 2010) Inmiddels is duidelijk geworden dat de veiligheidsraad toch heeft ingestemd met een verscherpte nieuwe resolutie tegen Iran (bron 4). Turkije en Brazilië hebben als enige tegengestemd, Libanon heeft zich van stemming onthouden. Het is duidelijk dat de macht van Europa en de VS niet zo makkelijk te doorbreken is. Rusland en China zouden er dan wel voor gezorgd hebben dat de sancties veel minder zwaar zijn dan wat de VS zouden willen, maar een resolutie is er ondanks de inspanningen van Turkije en Brazilië toch gekomen. Ook heeft de actie van Israël met betrekking tot de aanval van het hulpkonvooi naar Gaza geen invloed gehad op de stemming in de veiligheidsraad m.b.t. dit onderwerp.

EUROPA GAAT NOG VERDER MET EXTREMERE SANCTIES TEGEN IRAN
(update 26 juli 2010, bron 5) Na de aanname van de vierde resolutie in juni 2010 tegen Iran besluit de Europese Unie, net als de Verenigde Staten op 1 juli 2010 (zie VS gaan Jagen op Bedrijven die handelen met Iran), tot extra eigen sancties tegen Iran. Ze zijn gericht om de olie-industrie in Iran lam te leggen. Ze richten zich ook op gebieden als de handel, financiŽn, energie, transport en bevriezingen van tegoeden van een aantal Iraanse banken zoals First East Export Bank, Bank Sepah en Bank Sepah International.

De Britse Minister van Buitenlandse Zaken met een wat Haagse achternaam, William Hague, vertelde dat de EU wil onderhandelen met Iran over hun nucleaire programma: ze mogen best kernenergie maken, maar geen kernbommen. Iran heeft nooit iets anders beweerd.

Iran verkoopt het meeste van haar export (1/3) aan de Europese Unie.

Bronnen:

  1. Deal met Iran met Scepsis Ontvangen (Reformatorisch Dagblad, 18 mei 2010)
  2. Turkey-Brazil-Mediated Deal Puts Ball in U.S. Court (IPS, the Story Underneath, 17 mei 2010)
  3. Iran Meldt Nucleair Akkoord (NOS, 17 mei 2010)
  4. Veiligheidsraad Steunt Nieuwe VN sancties Iran (Nu.nl, 9 juni 2010)
  5. European Union Passes New Sanctions Against Iran (New York Times, 26 juli 2010)

Auteur - Naar boven - Mailcontact